Opłata za DPS, jak obliczyć i jak ją zakwestionować
Sprawdzam dostępność…Stan prawny na · r.pr. Bartosz Stasik, OIRP Wrocław WR-3749 · źródła
W dużych miastach miesiąc w DPS kosztuje w 2026 r. najczęściej 7-9,5 tys. zł, w Warszawie do 13 325 zł. Mieszkaniec płaci z tego najwyżej 70% swojego dochodu, krewni tylko z nadwyżki ponad 2 469 zł na osobę w ich rodzinie, a resztę gmina. Gminy często liczą to źle, a na odwołanie od decyzji masz tylko 14 dni od doręczenia. Jestem radcą prawnym (Bartosz Stasik, OIRP Wrocław, WR-3749, w zawodzie od 2010) i prowadzę sprawy o opłaty za DPS: od pisma z MOPS i umowy, przez decyzję i wniosek o zwolnienie, po odwołanie do SKO i skargę do WSA. Konsultacja kosztuje 350 zł i nie ma limitu czasu: termin wybierasz w kalendarzu, płacisz BLIK-iem, kartą albo przelewem, a rozmawiamy na Google Meet z wideo albo przez telefon, z każdego miejsca na świecie.
r.pr. Bartosz Stasik
radca prawny, OIRP Wrocław WR-3749
w zawodzie od 2010
★★★★★ 82 opinie w Google
Rezerwacja online
Komentarze cytowane przez: Dziennik.pl·
Art. 61 ustawy o pomocy społecznej. Kolejność: mieszkaniec (do 70% dochodu), małżonek, dzieci i wnuki, na końcu gmina. Każdy zobowiązany płaci najwyżej nadwyżkę swojego dochodu ponad 300% kryterium (3 030 zł osoba samotna / 2 469 zł na osobę w rodzinie, kryteria 2026). Wynik liczy się na żywo.
Na start mediana 106 domów z 16 miast. Wpisz kwotę z decyzji albo wybierz dom poniżej.
Ogłasza starosta (DPS powiatowy) lub wójt/burmistrz (DPS gminny) w dzienniku urzędowym województwa do 31 marca, art. 60 ust. 2 ustawy. Stawka to roczne koszty działania konkretnego domu podzielone przez liczbę miejsc (art. 6 pkt 15 ustawy), dlatego DPS w dużym mieście kosztuje więcej niż w małej miejscowości. W miastach wojewódzkich w 2026 r. od 5 200 do 13 325 zł miesięcznie, w połowie domów 7 100-9 400 zł (tabela 16 miast).
Emerytura albo renta na rękę, po podatku i składce zdrowotnej.
Emerytura, renta, inne świadczenia netto, po odliczeniu podatku i składki zdrowotnej (dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. liczy się po odjęciu podatku, składek na ubezpieczenia i płaconych alimentów). Mieszkaniec płaci max 70% tego dochodu, nie więcej niż koszt pobytu.
Per capita: dochód na osobę − 300% kryterium. Łączna (MOPS): dochód gospodarstwa − 300% kryterium × liczba osób. Dla osoby samotnej obie metody dają ten sam wynik. Przełącz, aby porównać obie kwoty.
Każdy wiersz to jedna osoba. Samotnie: jej dochód netto. W rodzinie: suma dochodów netto wszystkich jej domowników, z małżonkiem, bez mieszkańca DPS i bez 800+.
Każdy wiersz to jedna osoba. Przy gospodarstwie wieloosobowym w polu dochodu wpisz łączny dochód całego gospodarstwa (razem z dochodem małżonka), bo ustawa liczy dochód na osobę w rodzinie, czyli dochód rodziny podzielony przez liczbę osób (art. 6 pkt 3 i 4 u.p.s.). Mieszkańca DPS nie wliczaj ani do dochodu, ani do liczby osób, bo jego dochód kalkulator liczy osobno. Sama pensja zobowiązanego podzielona przez liczbę domowników zaniży wynik. Pułap liczy się indywidualnie (art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. + uchwała NSA I OPS 7/17, obowiązek osobno dla każdego). Kto ma dochód poniżej 300% progu, płaci 0 zł, a różnicę pokrywa gmina. Dochód podaj netto, po odjęciu podatku, składek i płaconych alimentów (art. 8 ust. 3 u.p.s.), bez świadczenia 800+ (art. 8 ust. 4 ustawy). Własne koszty życia (czynsz, kredyt, ceny w Twoim mieście) nie pomniejszają tego wyliczenia, bo progi są jednakowe w całej Polsce. Można je podnosić dopiero we wniosku o zwolnienie z art. 64 u.p.s.
Jak liczy kalkulator. Każdy zobowiązany krewny liczony jest osobno: jego maksymalna opłata to nadwyżka dochodu ponad 300% kryterium, przy czym kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium (art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s.), a obowiązek musi być skonkretyzowany wobec każdej osoby z osobna (uchwała NSA I OPS 7/17). Dochód liczy się po odjęciu podatku, składek na ubezpieczenia i płaconych alimentów (art. 8 ust. 3 u.p.s.). Łączna opłata rodziny nie może przekroczyć kosztu pobytu, resztę dopłaca gmina. Wynik jest orientacyjny, a faktyczny podział ustala decyzja MOPS lub umowa (art. 103 ust. 2).
MOPS wyliczył inną kwotę niż ten wynik? Na konsultacji przejrzę decyzję albo umowę z ośrodka i powiem wprost, czy widzę podstawy do odwołania albo wniosku z art. 64. Termin wybierasz w kalendarzu, płacisz BLIK-iem, rozmawiamy na Google Meet z wideo albo przez telefon. Decyzję dołączasz do rezerwacji.
Omów ten wynik na konsultacji: 350 złTak, pobyt w domu pomocy społecznej, potocznie nazywanym państwowym domem opieki albo domem opieki społecznej, jest odpłatny. W 16 miastach wojewódzkich miesiąc kosztuje w 2026 r. od 5 200 zł w Kielcach do 13 325 zł w Warszawie, a połowa ze 106 domów mieści się między ok. 7 100 a 9 400 zł. Mediana wszystkich 106 domów to 8 281 zł, a mediana samej Warszawy 9 842 zł. Rozwiń swoje miasto, żeby zobaczyć kwotę dla konkretnego domu. To jednak nie jest rachunek dla rodziny, bo dopłata wynika z dochodu.
jeden domod najtańszego do najdroższegomediana 106 domów: 8 281 zł
Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Krakowie, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 561/2026 Prezydenta Miasta Krakowa z 20 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Małopolskiego 2026 poz. 1641.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS w Krakowie je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Krakowa prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Krakowie: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy › DPS w Krakowie: urząd, kto dopłaca i odwołanie ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Warszawie, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 552/2026 Prezydenta m.st. Warszawy z 27 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego 2026 poz. 2903.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak urząd w Warszawie je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Warszawy prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Warszawie: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy › DPS w Warszawie: urząd, kto dopłaca i odwołanie ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Poznaniu, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Komunikat Prezydenta Miasta Poznania z 9 marca 2026 r., zmieniony komunikatem z 1 czerwca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego 2026 poz. 2106, zmiana poz. 4552.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Poznaniu je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Poznania prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Poznaniu: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy › DPS w Poznaniu: urząd, kto dopłaca i odwołanie ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Katowicach, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Obwieszczenia Prezydenta Miasta Katowice z 11 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Śląskiego 2026 poz. 1779, poz. 1781.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS w Katowicach je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Katowic prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Katowicach: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Bydgoszczy, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Ogłoszenie nr 1 Prezydenta Miasta Bydgoszczy z 19 lutego 2026 r., Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego 2026 poz. 1011.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS w Bydgoszczy je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Bydgoszczy prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Bydgoszczy: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Szczecinie, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 135/26 Prezydenta Miasta Szczecin z 12 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego 2026 poz. 1270.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak urząd w Szczecinie je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin ze Szczecina prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Szczecinie: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Gdańsku, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 416/26 Prezydenta Miasta Gdańska z 16 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2026 poz. 1160.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Gdańsku je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Gdańska prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Gdańsku: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Białymstoku, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 209/26 Prezydenta Miasta Białegostoku z 20 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Podlaskiego 2026 poz. 1272.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Białymstoku je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Białegostoku prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Białymstoku: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Toruniu, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Informacja Prezydenta Miasta Torunia, Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego 2026 poz. 1667.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Toruniu je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Torunia prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Toruniu: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Rzeszowie, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 225/2026 Prezydenta Miasta Rzeszowa z 27 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego 2026 poz. 1360.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS w Rzeszowie je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Rzeszowa prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Rzeszowie: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Lublinie, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 112/2/2026 Prezydenta Miasta Lublin z 20 lutego 2026 r., Dz. Urz. Woj. Lubelskiego 2026 poz. 1125.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Lublinie je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Lublina prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Lublinie: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. we Wrocławiu, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 4377/26 Prezydenta Wrocławia z 10 lutego 2026 r., Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego 2026 poz. 853.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS we Wrocławiu je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Wrocławia prowadzę w kancelarii przy ul. Horbaczewskiego albo zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS we Wrocławiu: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy › DPS we Wrocławiu: urząd, kto dopłaca i odwołanie ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Olsztynie, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Obwieszczenie nr 3 Prezydenta Olsztyna z 30 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego 2026 poz. 1331.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS w Olsztynie je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Olsztyna prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Olsztynie: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Opolu, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenia Prezydenta Miasta Opola z 12 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Opolskiego 2026 poz. 670, poz. 671, poz. 672.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Opolu je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Opola prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Opolu: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Łodzi, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenia nr 716/2026 i 717/2026 Prezydenta Miasta Łodzi z 26 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Łódzkiego 2026 poz. 2520, poz. 2521.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPS w Łodzi je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Łodzi prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Łodzi: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy › DPS w Łodzi: urząd, kto dopłaca i odwołanie ›Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2026 r. w Kielcach, kwoty co do grosza z ogłoszenia:
Źródło: Zarządzenie nr 109/2026 Prezydenta Miasta Kielce z 12 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego 2026 poz. 876.
Kwota z ogłoszenia to nie jest Twoja dopłata. Ile zapłaci Twoja rodzina, zależy od dochodów każdej osoby i od tego, jak MOPR w Kielcach je policzył. Sprawdzę to z Tobą na rozmowie. Sprawy rodzin z Kielc prowadzę zdalnie (radca prawny Bartosz Stasik, Google Meet z wideo albo telefon, konsultacja 350 zł).
Umów rozmowę o DPS w Kielcach: 350 zł Policz opłatę dla domu z tej listy ›Kwoty to średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca, który dla każdego domu ogłasza wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym do 31 marca (art. 60 ust. 2 u.p.s.). Na wykresie są zaokrąglone do pełnych złotych, na listach podane co do grosza. Domy dla dzieci i młodzieży (Warszawa, Poznań, Bydgoszcz) i DPS w Centrum Wsparcia Społecznego „Na Targówku” w Warszawie (30 187,65 zł) są tylko na listach. Krakowski dom przy ul. Łanowej 43 przyjmuje dorosłych oraz dzieci i młodzież, dlatego jest na wykresie. Poznań po zmianie z 1 czerwca 2026 r. Domy w powiatach wokół tych miast mają własne stawki, a kwotę dla domu spoza wykresu sprawdzisz w dzienniku urzędowym albo na stronie BIP placówki. Stan na 14 października 2026 r.
Pobierz dane: 110 domów z kwotami i źródłami (CSV, otwiera się w Excelu) Dane możesz cytować z linkiem do tej strony.
Nie. NFZ finansuje świadczenia zdrowotne (lekarz, pielęgniarka, leki), ale nie pokrywa pobytu w DPS, bo dom pomocy społecznej działa w systemie pomocy społecznej, a nie ochrony zdrowia. Z DPS często mylony jest zakład opiekuńczo-leczniczy (ZOL), ale to inna instytucja, z innymi zasadami: pacjent ZOL płaci za zakwaterowanie i wyżywienie 250% najniższej emerytury, ale nie więcej niż 70% swojego dochodu (art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej), a świadczenia medyczne pokrywa NFZ. ZOL wymaga skierowania lekarskiego i jest dla osób, które poza opieką bytową potrzebują całodobowej opieki medycznej.
Prywatne domy seniora nie są domami pomocy społecznej w rozumieniu ustawy. Mają inny reżim, nie obejmuje ich kierowanie przez MOPS, ale też nie dofinansowuje ich gmina. Jeśli porównujesz koszty prywatnej opieki, zacznij od osobnego poradnika.
Jeśli szukasz dofinansowania do DPS, w praktyce chodzi zwykle o obniżenie własnej dopłaty, a to najczęściej kwestia odwołania od decyzji albo wniosku z art. 64. Sama dopłata gminy do pełnego kosztu następuje z mocy prawa, nie trzeba o nią wnioskować.
MOPS proponuje umowę o opłatę albo przysłał decyzję z kwotą?
Twoja dopłata zależy od dochodu, nie od kwot z wykresu, a po opłacie musi Ci zostać co najmniej 300% kryterium. Zanim podpiszesz umowę albo wpłacisz pierwszą opłatę, przejrzę dokument i sprawdzę, czy kwota się zgadza. Odwołanie przysługuje tylko od decyzji, od umowy do SKO się nie odwołasz. Konsultacja 350 zł, bez limitu czasu, w kancelarii albo online.
Policzyłeś już swoją opłatę powyżej? Zobacz, na co jeszcze zwrócić uwagę. Krótko i wprost, prosto od radcy prawnego Bartosza Stasika, zanim zapłacisz albo odeślesz odpowiedź na wezwanie.
Masz już wezwanie na biurku? Wyślij mi decyzję do sprawdzenia albo zadzwoń: 605 416 025.
Sprawdzam, czy gmina prawidłowo policzyła dochód, zastosowała właściwy próg i ustaliła krąg zobowiązanych. Najczęściej błędy są właśnie tu.
Wyślij decyzję do sprawdzenia › 02Odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia, za pośrednictwem organu I instancji, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z konkretnymi zarzutami, nie ogólnikami.
Jak odwołać się krok po kroku › 03Gdy SKO utrzyma decyzję, pozostaje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (30 dni od doręczenia). Sąd bada legalność rozstrzygnięcia.
Kiedy warto iść do WSA › 04Sporządzam wniosek o zwolnienie z opłaty wraz z dokumentacją. To usługa, nie gotowiec, bo o wyniku decyduje treść wniosku i dowody.
Zwolnienie z opłaty krok po kroku › 05Per capita czy metoda MOPS. Różnica potrafi sięgać setek złotych miesięcznie. Pokazuję, którą metodą gmina powinna liczyć Twoją sprawę.
Przelicz obie metody › 06Darowizny mieszkania, skarga pauliańska, zwrot z masy spadkowej po śmierci. Majątek seniora nie wpływa na opłatę, ale gmina bywa zainteresowana przeszłością.
Opłata za DPS a majątek ›Wpisujesz koszt pobytu, dochód mieszkańca i dane każdego zobowiązanego, a kalkulator rozkłada opłatę między mieszkańca, rodzinę i gminę (art. 61 u.p.s.). Możesz przełączać metodę per capita i metodę MOPS. Bez logowania.
Jeśli rozpoznajesz swoją historię w którymś punkcie, to dobry moment na telefon. Termin na odwołanie jest krótki, łatwiej działać przed jego upływem.
Każdy etap ma własny termin liczony od doręczenia. To, co napiszesz w odwołaniu, determinuje całą dalszą ścieżkę, dlatego warto zacząć od pierwszego pisma.
Policz termin na odwołanie
Liczę 14 dni bez dnia doręczenia, a koniec wypadający w sobotę, niedzielę albo święto przesuwam na najbliższy dzień roboczy (art. 129 § 2 i art. 57 § 1 i 4 KPA). Przy awizo albo e-Doręczeniu dzień doręczenia bywa inny niż dzień odbioru.
Ostatni dzień na odwołanie:wpisz datę doręczenia
Po tym dniu decyzja staje się ostateczna.
Od dnia doręczenia decyzji, nie od daty jej wydania, biegnie 14 dni na odwołanie (art. 129 § 2 KPA). Zachowaj kopertę i potwierdzenie odbioru.
Sprawdź, czy dochód policzono prawidłowo, czy zastosowano właściwy próg 300% i czy postępowanie objęło wszystkich zstępnych, a obowiązek ustalono dla każdego osobno. Przelicz w kalkulatorze ›
W ciągu 14 dni od doręczenia, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z zarzutami i ewentualnym wnioskiem z art. 64 lub 64a.
Gdy SKO utrzyma decyzję, przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia. WSA bada legalność, nie zastępuje organu we własnym wyliczeniu.
Decyzja jest już ostateczna, a ośrodek przysyła upomnienie albo zapowiada egzekucję? To inny etap, z innymi terminami: zaległości za DPS, upomnienie, egzekucja i raty.
Kiedy gmina dopłaca do DPS? Gmina właściwa pokrywa różnicę między pełnym kosztem pobytu a sumą opłat mieszkańca i rodziny (art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 3 u.p.s.). To nie jest świadczenie, o które się wnioskuje, następuje z mocy prawa, gdy dochody nie wystarczają. Gmina ma jednak interes finansowy, żeby ta różnica była jak najmniejsza, i to widać w sposobie, w jaki formułuje decyzje.
Za pobyt w DPS płaci najpierw mieszkaniec, potem małżonek, dalej zstępni (dzieci i wnuki) przed wstępnymi (rodzice), a na końcu gmina (art. 61 ust. 1 u.p.s.). Miesiąc w DPS kosztuje w 2026 r. od 5 200 zł do ponad 13 000 zł (tabela 16 miast), ale to nie znaczy, że ktokolwiek z rodziny płaci tyle z własnej kieszeni.
Płaci najpierw i najwyżej 70% swojego dochodu, zawsze zachowując minimum 30% na własne potrzeby.
Najpierw małżonek, dalej dzieci i wnuki, a dopiero potem rodzice. Dopłacają tylko nadwyżkę ponad 300% kryterium (2 469 / 3 030 zł).
Pokrywa różnicę między kosztem pobytu a sumą opłat mieszkańca i rodziny. Ma interes, żeby ta różnica była jak najmniejsza.
Razem koszt pobytu8 281 zł
Wystarczy, że syn ma rodzinę na utrzymaniu albo rodzeństwo, a podział wygląda zupełnie inaczej. MOPS liczy to w każdej rodzinie osobno i nie zawsze dobrze. Policz swoją rodzinę w kalkulatorze albo umów rozmowę: 350 zł.
Rodzeństwo też dostało wezwanie z MOPS? Link skopiowany, wklej go w SMS-ie albo na WhatsAppie.
W 2026 r. obowiązują kwoty ustalone od 1 stycznia 2025 r.: 1 010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie. Kryteria weryfikuje się co trzy lata (art. 9 ust. 1 u.p.s.), więc w 2026 r. się nie zmieniły. Przy opłacie za DPS liczy się ich trzykrotność. Następna weryfikacja przypada w 2027 r. Inne świadczenia, na przykład rodzinne albo z funduszu alimentacyjnego, mają własne kryteria.
| Gospodarstwo | Kryterium dochodowe | Próg dopłaty do DPS, 300% |
|---|---|---|
| Osoba samotnie gospodarująca | 1 010zł | 3 030zł |
| Osoba w rodzinie, na osobę | 823zł | 2 469zł |
Krewny dopłaca dopiero wtedy, gdy jego dochód przekracza ten próg, i płaci wyłącznie nadwyżkę ponad niego, nie całą różnicę między dochodem a kosztem pobytu.
Sam dochód liczy się według art. 8 ust. 3 u.p.s., po odliczeniu podatku, składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz alimentów płaconych na inne osoby. Dochód rodziny to suma dochodów jej członków (art. 6 pkt 4), a świadczenia 800+ do dochodu się nie wlicza (art. 8 ust. 4). Najczęstsze błędy decyzji biorą się właśnie z pominięcia tych odliczeń.
Sposób wyliczenia tej nadwyżki nie jest jednoznaczny. Część organów liczy metodą łączną (dochód gospodarstwa minus próg razy liczba osób), część sądów dopuszcza korzystniejszą dla rodziny metodę per capita. Górna granica opłaty liczona metodą łączną jest zawsze tyle razy wyższa, ile osób liczy gospodarstwo, więc w rodzinie czteroosobowej cztery razy wyższa niż per capita. Przelicz obie metody w kalkulatorze ›
„DPS zabiera całą emeryturę.”
Mieszkaniec płaci najwyżej 70% swojego dochodu, a co najmniej 30% zawsze mu zostaje. Trzynastej i czternastej emerytury w ogóle się nie wlicza. art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.
„Różnicę dopłaca NFZ albo państwo.”
Różnicę między kosztem pobytu a opłatami mieszkańca i rodziny pokrywa gmina, z której senior trafił do DPS. NFZ za DPS nie płaci. art. 61 ust. 2 pkt 3 u.p.s.
„Na odwołanie jest 14 dni od daty decyzji.”
14 dni liczy się od doręczenia decyzji, nie od daty, którą ma na górze. art. 129 § 2 KPA
„Poniżej progu trzeba prosić o zwolnienie.”
Gdy dochód nie przekracza 300% kryterium, obowiązek dopłaty w ogóle nie powstaje. Wniosek o zwolnienie składa ktoś, na kim obowiązek już ciąży. art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 64 u.p.s.
„Płaci też rodzeństwo, synowa albo zięć.”
Krąg zobowiązanych jest zamknięty: małżonek, zstępni i wstępni. Rodzeństwo i powinowaci nie płacą. art. 61 ust. 1 u.p.s.
To termin urzędowy, nie obietnica z mojej strony. Liczy się od dnia doręczenia decyzji MOPS, a od tego, co napiszesz w odwołaniu, zależy cała dalsza ścieżka. Wyślij decyzję, a powiem wprost, czy widzę podstawy do odwołania.
Jak legalnie nie płacić za DPS rodzica? W praktyce są cztery ścieżki. Nie obiecam zwolnienia z góry, ale po przeczytaniu Twojej decyzji powiem wprost, czy w Twojej sytuacji są podstawy.
Jeśli dochód na osobę nie przekracza 300% kryterium (2 469 / 3 030 zł), obowiązek dopłaty w ogóle nie powstaje.
Uznaniowe zwolnienie częściowe lub całkowite: długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty losowe, utrzymanie z jednego świadczenia. Katalog jest otwarty.
W całości, gdy mieszkańca prawomocnie pozbawiono władzy rodzicielskiej nad osobą obowiązaną albo prawomocnie skazano za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego na szkodę osoby obowiązanej lub jej najbliższych. Organ nie może odmówić.
Brak pouczenia, nieprawidłowe doręczenie, pominięcie strony, brak indywidualizacji obowiązku wobec każdego zstępnego. Każda z tych wad może uchylić decyzję.
Wniosek o zwolnienie z art. 64 to nie jest gotowy druk do pobrania. O wyniku decyduje to, jak go sformułujesz i jakie dokumenty dołączysz, dlatego sporządzam go jako usługę, dopasowaną do konkretnej sytuacji rodziny. Przesłanki, dowody i ścieżkę po odmowie opisuję w osobnym poradniku: zwolnienie z opłaty za DPS.
Rodzic domaga się od Ciebie alimentów, a nie opłaty za DPS? To osobny obowiązek z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, opisany w tekście alimenty na rodzica.
Wniosek z art. 64 albo odwołanie ma sens tylko wtedy, gdy jest na czym oprzeć argumenty. Wyślij decyzję, a po jej przejrzeniu powiem, którą ścieżką warto iść w Twojej sprawie.
Majątek seniora nie wpływa na wysokość opłaty za DPS. Opłatę liczy się wyłącznie z dochodu, nie z nieruchomości, oszczędności czy samochodu. Nie trzeba sprzedawać domu, a DPS ani gmina nie mogą tego nakazać.
Majątek nie wpływa na wysokość opłaty, ale gminie zdarza się kwestionować wcześniejsze darowizny mieszkania, a to już osobny spór. Organ wskazuje wtedy na art. 103 ust. 2 u.p.s. (umowa, w której liczą się dochody i możliwości rodziny) albo próbuje stosować skargę pauliańską (art. 527 KC). Takie działania nie mają bezpośredniej podstawy w przepisach o opłatach za DPS, ale potrafią ciągnąć się latami.
Resort rodziny skierował 26 marca 2026 r. do konsultacji projekt zmian w ustawie o pomocy społecznej (UD315, wersja z 26 marca 2026 r.). Kto w ciągu ostatnich dziesięciu lat dostał od seniora nieruchomość darowizną albo umową dożywocia, ma płacić za jego pobyt w DPS w pierwszej kolejności, przed małżonkiem, dziećmi i wnukami. Opłaty mają obciążać wyłącznie osoby pełnoletnie, a zwolnienie dla tych, wobec których mieszkaniec rażąco naruszył obowiązek alimentacyjny lub inne obowiązki rodzinne, ma być obowiązkowe zamiast uznaniowego.
Ustawa ma wejść w życie pierwszego dnia miesiąca po upływie dwóch miesięcy od ogłoszenia. Na 14 października 2026 r. projekt nie ma jeszcze druku sejmowego, a rząd planuje przyjąć go w IV kwartale 2026 r. Opisuję jego wersję z 26 marca, a dziś gmina może sięgać po darowane mieszkanie tylko okrężną drogą opisaną wyżej. Kto przyjął darowiznę albo dożywocie, powinien już teraz policzyć, jak zmieni się jego sytuacja: po nowelizacji dostanie decyzję jak każdy zobowiązany, z odwołaniem do SKO w 14 dni.
Po śmierci mieszkańca obowiązek dopłaty ustaje, ale gmina może dochodzić zwrotu opłat zastępczo poniesionych, w tym od spadkobierców mieszkańca z masy spadkowej (art. 61 ust. 3 i art. 96 ust. 1 pkt 2 u.p.s.). Szczegóły w poradniku o opłacie za DPS po śmierci rodzica. Im wcześniej i im bardziej naturalnie dokonano wcześniejszych rozporządzeń majątkiem, tym mniejsze ryzyko sporu. To trzeba przemyśleć, zanim podejmiesz decyzję.
Od 7 sierpnia 2026 r. obowiązuje ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej (Dz.U. 2026 poz. 986). Wprowadza bon senioralny: usługi opiekuńcze w domu seniora, które organizuje gmina, a płaci za nie budżet państwa. Warunki z art. 24 i 26 ustawy: ukończone 65 lat, niezaspokojone potrzeby w codziennych czynnościach (ubieranie, posiłki, higiena, poruszanie się) i średni dochód seniora z trzech miesięcy do 3 410 zł. Kwotę i liczbę godzin ustali umowa z gminą po ocenie potrzeb. Według zapowiedzi rządu z sierpnia 2026 r. wsparcie ma sięgać 2 150 zł miesięcznie.
Dla sporu o opłatę za DPS bon ma jedno znaczenie. Osobie, która już mieszka w DPS, ZOL albo w prywatnym domu opieki, bon nie przysługuje (art. 27 ustawy), więc nie obniży dopłaty rodziny ani mieszkańca. Działa wcześniej. Dopóki senior może zostać w domu z opiekunką, nie ma skierowania do DPS, a bez skierowania nie ma wezwania do dopłaty. Prawo do miejsca w DPS nadal zależy od art. 54 ust. 1 u.p.s., czyli od tego, czy potrzebna jest opieka całodobowa, której nie zapewnią usługi opiekuńcze. Bon tej przesłanki nie zmienia.
Rodzic chory psychicznie nie zgadza się na DPS, choć sam już sobie nie radzi? O przyjęciu bez zgody orzeka wtedy sąd opiekuńczy (art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego), piszę o tym w tekście umieszczenie w DPS bez zgody, a przy takich sprawach pojawia się też pytanie o ubezwłasnowolnienie. Czy dziecko musi samo opiekować się rodzicem, wyjaśniam w tekście o obowiązku opieki nad rodzicami.
Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały granice, których gmina nie może przekroczyć przy ustalaniu opłaty. Te trzy są najważniejsze.
Mieszkaniec DPS wnosi najwyżej 70% swojego dochodu i zawsze zachowuje minimum 30% na własne potrzeby (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Nawet za jego zgodą opłaty nie da się ustalić wyżej. Sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały ochronny charakter tego limitu.
Organ powinien najpierw umożliwić zawarcie umowy o ponoszeniu opłaty (art. 103 ust. 2 u.p.s.), a dopiero przy jej braku ustalić opłatę decyzją administracyjną (art. 61 ust. 2d). Obowiązek krewnego musi być skonkretyzowany w umowie albo w decyzji, a odwołanie przysługuje tylko od decyzji. Co ośrodek może przy umowie i wywiadzie środowiskowym, a czego nie, opisuję w poradniku o wywiadzie MOPS.
Każdy zobowiązany oceniany jest osobno, według własnego dochodu. Obowiązek musi być skonkretyzowany wobec każdej osoby z osobna (uchwała 7 sędziów NSA I OPS 7/17). Ustalenie opłaty jednemu z dwojga dzieci bez zbadania obowiązku drugiego NSA uznał za wadę decyzji (I OSK 1564/21). To jeden z najczęstszych błędów.
Opis linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Orzeczenia mają wartość interpretacyjną dla podobnych spraw, nie stanowią gwarancji wyniku w sprawie indywidualnej. Stan na 25 czerwca 2026 r.
To standard pierwszej rozmowy w kancelarii. Jeżeli gdziekolwiek indziej usłyszałeś coś innego o sprawach DPS, warto się zastanowić, kto ma z tego korzyść.
Radca prawny wpisany na listę OIRP we Wrocławiu (WR-3749), praktyka od 2010 roku, kancelaria od 2019. W sprawach o opłaty za DPS analizuję decyzje gminy i MOPS, prowadzę odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sporządzam wnioski o zwolnienie z art. 64 i 64a oraz spory o sposób liczenia odpłatności rodziny. Rodziny spoza Wrocławia i z zagranicy obsługuję zdalnie, na Google Meet z wideo albo przez telefon. Autor precedensowej sprawy WIBOR, komentarze cytowane w mediach branżowych.
Certyfikowany mediator · doradca obywatelski · obsługa PL i EN, w tym klienci zagraniczni
W 16 miastach wojewódzkich od 5 200 zł miesięcznie w Kielcach do 13 325 zł w Warszawie, a połowa ze 106 domów kosztuje od ok. 7 100 do 9 400 zł. To średni miesięczny koszt utrzymania, który dla każdego domu ogłasza samorząd w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 60 ust. 2 u.p.s.). Mieszkaniec płaci z tego najwyżej 70% swojego dochodu, rodzina tylko nadwyżkę ponad próg 300% kryterium, a resztę gmina. Dlatego rodzina może nie dopłacać nic nawet przy najdroższym domu.
Tabela kosztów w 16 miastach →Najwyżej 70% emerytury albo renty netto, a co najmniej 30% zostaje mieszkańcowi. Liczy się dochód po odjęciu podatku i składek (art. 8 ust. 3 u.p.s.), a opłata nie może przekroczyć średniego kosztu utrzymania w danym domu (art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Przy emeryturze 3 000 zł netto mieszkaniec płaci więc najwyżej 2 100 zł, a 900 zł zostaje na jego wydatki. Brakującą część kosztu pokrywa rodzina z nadwyżki swojego dochodu, a dopiero po niej gmina.
Policz cały podział w kalkulatorze →Nie. Trzynastej i czternastej emerytury nie wlicza się do dochodu, od którego liczy się opłatę za DPS (art. 8 pkt 3 ustawy z 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów oraz art. 8 pkt 2 ustawy z 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu). Z tych kwot nie wolno też niczego potrącać. Jeśli ośrodek pobrał część trzynastki albo czternastki, warto to sprawdzić.
Sprawdzę rozliczenie na rozmowie: 350 zł →W 2026 roku kryterium wynosi 1 010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł dla osoby w rodzinie. Kwoty te nie zmieniły się w stosunku do 2025 roku. Obowiązek dopłaty krewnego powstaje dopiero, gdy dochód przekracza 300% tych kwot, czyli 3 030 zł dla osoby samotnej i 2 469 zł na osobę w rodzinie.
Przelicz swoją sytuację w kalkulatorze →Za pobyt w DPS płaci najpierw mieszkaniec, do 70% własnego dochodu. Następnie małżonek, dalej zstępni (dzieci, wnuki) przed wstępnymi (rodzice), a na końcu gmina właściwa. Dzieci dopłacają wyłącznie nadwyżkę swojego dochodu ponad 300% kryterium (3 030 zł osoba samotna, 2 469 zł na osobę w rodzinie). Między kilkorgiem dzieci nie ma kolejności, każde ma własny, indywidualnie liczony obowiązek.
Zobacz pełną kolejność zobowiązanych →Nie. Między dziećmi nie ma podziału po równo. Każde odpowiada osobno, według własnego dochodu i własnego progu, a gmina musi ustalić obowiązek wobec każdego z osobna (uchwała NSA I OPS 7/17). Dziecko z niskim dochodem może nie płacić nic, a rodzeństwo z wyższym dochodem płaci najwyżej własną nadwyżkę ponad próg.
Policz podział między rodzeństwem w kalkulatorze →Tylko pełnoletnie i tylko z nadwyżki dochodu ponad 300% kryterium. Wnuki są zstępnymi mieszkańca, więc należą do kręgu z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., a małoletni według NSA nie są obowiązani do opłaty (I OSK 318/22). Sporna jest kolejność. NSA w 2023 r. dwa razy uznał, że w ustawie o pomocy społecznej nie ma zasady z kodeksu rodzinnego, że obowiązek obciąża „bliższych stopniem przed dalszymi”, więc wnuki mogą płacić obok dzieci mieszkańca (I OSK 318/22, I OSK 1588/22). Część wojewódzkich sądów, m.in. w Gliwicach, we Wrocławiu, w Gdańsku i w Lublinie, orzeka w latach 2024-2026 odwrotnie: najpierw płacą dzieci, a wnuki dopiero wtedy, gdy dzieci nie pokryją opłaty (np. II SA/Gd 109/26, II SA/Lu 18/26). Wnuk wezwany do zapłaty może więc żądać, żeby organ najpierw zbadał dochody dzieci mieszkańca. Dziecko mieszkańca może z kolei żądać ustalenia dochodów dorosłych wnuków.
Porównaj oba warianty w kalkulatorze →Nie. NFZ finansuje świadczenia zdrowotne (lekarz, pielęgniarka, leki), ale nie pokrywa pobytu w DPS. Dom pomocy społecznej działa w systemie pomocy społecznej i jest odpłatny. NFZ finansuje natomiast pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL), który jest inną instytucją, tam pacjent płaci za zakwaterowanie i wyżywienie 250% najniższej emerytury, ale nie więcej niż 70% dochodu.
DPS, ZOL i koszty pobytu →Tyle, ile koszt konkretnego domu, a zasady opłaty są te same co w każdym DPS. W 2026 r. dom dla osób przewlekle psychicznie chorych kosztuje na przykład 6 914,79 zł miesięcznie we Wrocławiu przy ul. Farnej, 9 208,70 zł we Wrocławiu przy ul. Kaletniczej oraz 9 000 i 9 400 zł w Krakowie przy ul. Łanowej 41 i Krakowskiej 55. Mieszkaniec płaci z tego najwyżej 70% swojego dochodu, rodzina tylko nadwyżkę ponad próg 300% kryterium, a resztę gmina. Przy chorobie psychicznej częściej dochodzi jeszcze spór o zgodę na umieszczenie w DPS.
Umieszczenie w DPS bez zgody →Nie. Opłatę za DPS liczy się wyłącznie z dochodu mieszkańca i jego krewnych, majątek (nieruchomości, oszczędności, samochód) nie wpływa na jej wysokość. DPS ani gmina nie mogą nakazać sprzedaży mieszkania. Gmina bywa jednak zainteresowana wcześniejszymi darowiznami nieruchomości, a to już osobny spór (art. 103 ust. 2 u.p.s., skarga pauliańska z art. 527 KC).
Opłata za DPS a majątek →Obowiązku dopłaty nie ma, gdy dochód na osobę nie przekracza 300% kryterium. Niezależnie od dochodu możliwe jest zwolnienie fakultatywne na wniosek (art. 64 u.p.s., m.in. długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, zdarzenia losowe) oraz zwolnienie obligatoryjne w całości (art. 64a u.p.s.), gdy mieszkańca prawomocnie pozbawiono władzy rodzicielskiej nad osobą obowiązaną albo prawomocnie skazano za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego na szkodę osoby obowiązanej lub jej najbliższych. Podstawą bywają też błędy w samej decyzji.
Cztery ścieżki zwolnienia →Gotowy druk niczego tu nie załatwi. Zwolnienie z art. 64 jest uznaniowe, a ośrodek rozstrzyga je po rodzinnym wywiadzie środowiskowym, więc o wyniku decydują okoliczności Twojej rodziny i dokumenty, które je pokazują. Zwolnienie obowiązkowe z art. 64a wymaga z kolei prawomocnego orzeczenia sądu. Dlatego wniosek sporządzam jako usługę, pod konkretną sprawę.
Omów wniosek na rozmowie: 350 zł →Odwołanie składasz w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 KPA), za pośrednictwem organu, który ją wydał, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia SKO.
Policz swój termin na odwołanie →W praktyce funkcjonują dwie metody. Metoda per capita (korzystniejsza dla rodziny): dochód na osobę minus 300% kryterium. Metoda łączna (stosowana przez większość MOPS): dochód gospodarstwa minus 300% kryterium pomnożone przez liczbę osób, daje wyższą kwotę. Dla osoby samotnej obie metody dają ten sam wynik. Różnica między nimi potrafi sięgać setek złotych miesięcznie, dlatego warto przeliczyć obie.
Przełącz obie metody w kalkulatorze →Nie w samym wyliczeniu. Dochód liczy się po odjęciu podatku, składek na ubezpieczenia i płaconych alimentów (art. 8 ust. 3 u.p.s.), a raty kredytu, czynsz i inne koszty życia nie są na tej liście. Przy umowie z ośrodkiem ustawa każe jednak brać pod uwagę dochody i możliwości osoby obowiązanej (art. 103 ust. 2 u.p.s.), a wysokie stałe obciążenia mogą przemawiać za zwolnieniem z opłaty na wniosek (art. 64 u.p.s.). To decyzja uznaniowa, więc o wyniku decyduje to, jak wniosek zostanie uzasadniony i udokumentowany.
Omów swoje obciążenia na konsultacji: 350 zł →Nie. Katalog osób zobowiązanych z art. 61 u.p.s. jest zamknięty: mieszkaniec, małżonek, zstępni (dzieci, wnuki) przed wstępnymi (rodzice). Synowa, zięć i rodzeństwo nie są ani zstępnymi, ani wstępnymi, więc gmina nie może nałożyć na nich opłaty. Dochód synowej lub zięcia może jednak wliczać się do wspólnego dochodu gospodarstwa domowego dziecka mieszkańca i pośrednio wpływać na wysokość jego dopłaty.
Kto jest, a kto nie jest zobowiązany →Tak, jeśli razem mieszkacie i gospodarujecie. Dla ustawy rodzina to także osoby niespokrewnione, które pozostają w faktycznym związku i wspólnie zamieszkują i gospodarują (art. 6 pkt 14 u.p.s.), a dochód rodziny to suma ich dochodów (art. 6 pkt 4). Dochód partnera wlicza się więc do dochodu gospodarstwa, choć sam partner opłaty nie płaci.
Policz gospodarstwo w kalkulatorze →Zamieszkanie za granicą nie zwalnia z obowiązku dopłaty. Dochód dziecka przebywającego w UE przelicza się na złotówki i porównuje z polskim kryterium (300% × 823 zł). Przepisy nie uwzględniają różnic w kosztach życia między krajami, więc osoba z minimalnym wynagrodzeniem za granicą często formalnie przekracza próg. To częste pole do skutecznego odwołania, każdy przypadek wymaga analizy.
Wyślij decyzję do sprawdzenia →Obowiązek dopłaty ustaje z dniem śmierci mieszkańca DPS. Gmina może jednak dochodzić zwrotu opłat zastępczo poniesionych za okres, w którym zobowiązani nie regulowali należności (art. 104 u.p.s.). Roszczenie gminy nie wygasa automatycznie ze śmiercią mieszkańca i może być dochodzone, w tym z masy spadkowej.
Opłata za DPS a masa spadkowa →Dziś tylko wtedy, gdy jesteś jednocześnie w katalogu z art. 61 u.p.s., czyli jako dziecko lub wnuk, i to z własnego dochodu, nie z wartości mieszkania. Sama darowizna nie robi z Ciebie zobowiązanego, gmina może najwyżej próbować podważyć ją skargą pauliańską. Projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (UD315, w konsultacjach od 26 marca 2026 r.) odwraca kolejność: kto w ciągu ostatnich dziesięciu lat dostał od seniora nieruchomość darowizną albo umową dożywocia, ma płacić za DPS pierwszy, przed małżonkiem i dziećmi. Do wejścia ustawy w życie obowiązuje stan dzisiejszy, a każda decyzja o opłacie podlega odwołaniu do SKO w 14 dni.
Co zmienia nowelizacja →Zależy, kto ją pobiera. Renta wdowia to wyższa wypłata dla wdowy lub wdowca spełniającego ustawowe warunki: od 1 lipca 2025 r. drugie świadczenie w 15%, od 1 stycznia 2027 r. w 25%, łącznie do trzykrotności najniższej emerytury (ustawa z 26 lipca 2024 r.). Jeśli pobiera ją mieszkaniec DPS, rośnie jego dochód, a z nim opłata wynosząca do 70% całego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.), więc maleje reszta do pokrycia przez rodzinę i gminę. Jeśli pobiera ją krewny zobowiązany do dopłaty, rośnie jego dochód i dopłata może wzrosnąć. Gmina zmienia decyzję przy zmianie sytuacji dochodowej (art. 106 ust. 5 u.p.s.), ale zmiana dochodu nieprzekraczająca 10% kryterium dochodowego opłaty nie zmienia (art. 106 ust. 3b u.p.s.). Po podwyżce w 2027 r. sprawdź, czyj dochód gmina przeliczyła i czy zmiana przekroczyła ten próg.
Nie. Bon senioralny z ustawy z 11 czerwca 2026 r. (Dz.U. poz. 986, obowiązuje od 7 sierpnia 2026 r.) finansuje usługi opiekuńcze w domu seniora po 65. roku życia z dochodem do 3 410 zł. Osobie w DPS, ZOL albo w prywatnym domu opieki bon nie przysługuje (art. 27). Opłatę za pobyt w DPS nadal liczy się z dochodu mieszkańca i rodziny według art. 61 u.p.s. Bon może natomiast odsunąć skierowanie do DPS, bo prawo do miejsca zależy od tego, czy senior wymaga opieki całodobowej, której nie zapewnią usługi opiekuńcze (art. 54 ust. 1 u.p.s.).
Bon senioralny a opłaty za DPS →Stawkę za godzinę usług opiekuńczych i zasady zwolnień ustala rada gminy w uchwale, zależnie od dochodu (art. 50 ust. 6 u.p.s.), więc w każdej gminie wygląda to inaczej. Zakres, okres i miejsce usług przyznaje ośrodek decyzją administracyjną (art. 50 ust. 5 i art. 106 ust. 1 u.p.s.), od której przysługuje odwołanie do SKO w 14 dni. Gmina może proponować usługi opiekuńcze zamiast DPS, ale tylko wtedy, gdy zaspokajają potrzeby seniora. Osoba wymagająca opieki całodobowej ma prawo do umieszczenia w DPS (art. 54 ust. 1 u.p.s.), a odmowa skierowania to decyzja do zaskarżenia.
Ogólne zasady to jedno, Twoja decyzja MOPS to drugie. Wyślij mi ją, a powiem wprost, czy widzę podstawy do odwołania albo wniosku z art. 64.
Liczby i zasady na tej stronie opieram na przepisach, orzeczeniach i ogłoszeniach urzędowych. Przepisy sprawdzam w aktualnych tekstach jednolitych, orzeczenia w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Stan prawny na 14 października 2026 r.
| Źródło | Co z niego wynika |
|---|---|
| Ustawy i rozporządzenia | |
| Ustawa o pomocy społecznejt.j. Dz.U. 2026 poz. 639 | kolejność płacenia, limit 70%, próg 300%, umowa i decyzja, zwolnienia (art. 8, 9, 54, 60, 61, 64, 64a, 103, 104) |
| Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowychDz.U. 2024 poz. 1044 | kryteria 1 010 zł i 823 zł od 1 stycznia 2025 r. |
| Kodeks postępowania administracyjnegot.j. Dz.U. 2025 poz. 1691 | odwołanie do SKO w 14 dni od doręczenia decyzji (art. 127, 129 § 2) |
| Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymit.j. Dz.U. 2026 poz. 143 | skarga do WSA w 30 dni (art. 53 § 1) |
| Ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowejDz.U. 2026 poz. 986 | bon senioralny od 7 sierpnia 2026 r. (art. 24, 26, 27) |
| Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznycht.j. Dz.U. 2025 poz. 1461 | odpłatność w ZOL (art. 18 ust. 1) |
| Orzecznictwo | |
| I OPS 7/17uchwała 7 sędziów NSA z 11 czerwca 2018 r. | obowiązek opłaty trzeba ustalić wobec każdej zobowiązanej osoby z osobna |
| II SA/Łd 499/20wyrok WSA w Łodzi z 10 września 2020 r. | nadwyżkę ponad próg liczy się od dochodu na osobę w rodzinie (metoda per capita) |
| I OSK 1564/21wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r. | gmina nie może obciążyć jednego dziecka, pomijając ustalenia co do drugiego |
| I OSK 318/22wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r. | małoletni nie płacą, wnuki mogą płacić obok dzieci mieszkańca |
| I OSK 1588/22wyrok NSA z 12 lipca 2023 r. | wnuki obok dzieci, bez kolejności stopni pokrewieństwa |
| II SA/Gd 109/26wyrok WSA w Gdańsku z 13 maja 2026 r. | najpierw dzieci, wnuki dopiero wtedy, gdy dzieci nie pokryją opłaty |
| II SA/Lu 18/26wyrok WSA w Lublinie z 26 marca 2026 r. | jak wyżej, kolejność dzieci przed wnukami |
| Dane i projekty | |
| Ogłoszenia prezydentów 16 miast wojewódzkichwojewódzkie dzienniki urzędowe 2026 | średni miesięczny koszt utrzymania w 110 domach, link do aktu przy każdym mieście |
| Projekt UD315wersja z 26 marca 2026 r., uzgodnienia | obdarowany nieruchomością płaciłby przed rodziną, stan na 14 października 2026 r. |
Każdy z tych tematów to w praktyce osobna sprawa, z innymi terminami i innym ryzykiem. Wybierz swój albo opisz mi sytuację, a powiem, od którego zacząć.
Zwolnienie obowiązkowe (art. 64a) i na wniosek (art. 64): kiedy przysługuje i dlaczego wnioski przegrywają.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 10Umowa, wywiad środowiskowy, straszaki i nadużycia. Twoje prawa, gdy ośrodek ustala odpłatność.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 21Kurs NBP, wywiad na odległość, doręczenia poza Unią i zwolnienie dla rodzin za granicą.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 22Kiedy dorosłe dziecko płaci, kiedy może odmówić (art. 144¹ KRO) i jak wyrok pomaga przy DPS.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 23Co wygasa, co zostaje, spadkobiercy, odrzucenie spadku i mieszkanie po rodzicu.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 24Upomnienie, egzekucja, raty, odstąpienie od żądania zwrotu i przedawnienie.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 25Rodzic odmawia, a sam sobie nie radzi: kiedy decyduje sąd opiekuńczy, rola MOPS, tryb pilny.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 38Obok dzieci czy po dzieciach: spór sądów o kolejność, próg 300% i zwolnienie rodzica.
Czytaj › Poradnik procesowy nr 39Brat i siostra poza art. 61, umowa z MOPS, alimenty i rodzice dorosłego dziecka.
Czytaj › PoradnikGdy senior z zaawansowaną demencją wymaga reprezentacji w postępowaniu administracyjnym.
Czytaj › RodzinaZa brak osobistej opieki nie ma kary. Dwa wyjątki z kodeksu karnego i alimenty tylko przy niedostatku.
Czytaj › PorównanieDPS, ZOL i prywatny dom seniora. Czym się różnią, kto dofinansowuje i ile w praktyce zapłacisz.
Czytaj › Narzędzia onlineZestaw kalkulatorów kancelarii, w tym odpłatność za DPS, bez logowania.
Otwórz › Obszar prawaAlimenty, ubezwłasnowolnienie, opieka nad seniorem, gdy DPS to część szerszej sprawy rodzinnej.
Czytaj ›Poza tematem DPS: odwołanie od decyzji ZUS · wszystkie analizy prawne
Po angielsku: English-speaking clients
Opisz sytuację albo prześlij decyzję MOPS, a ja powiem wprost, czy widzę podstawy do odwołania albo wniosku z art. 64 i ile to kosztuje. Konsultacja z przejrzeniem decyzji: 350 zł, bez limitu czasu, w kancelarii (CH Astra, Wrocław) lub online. Nie płacisz za godzinę. Płacisz za spotkanie, na które przychodzę po lekturze Twoich dokumentów.
Najprościej: rezerwacja online
Wolisz inną drogę? Zadzwoń, napisz albo zostaw wiadomość poniżej.