Podział majątku
po rozwodzie we Wrocławiu

Majątek wspólny i osobisty

Dzieli się tylko majątek wspólny. To, co osobiste, zostaje przy właścicielu i poza podziałem.

Z chwilą ślubu (bez intercyzy) powstaje wspólność majątkowa. Do majątku wspólnego wchodzi to, co małżonkowie nabyli w czasie jej trwania, przede wszystkim wynagrodzenie za pracę i dochody z majątku (art. 31 KRO). Do majątku osobistego, który nie podlega podziałowi, należą m.in. przedmioty sprzed małżeństwa, otrzymane w darowiźnie albo spadku (chyba że darczyńca lub spadkodawca postanowił inaczej) oraz prawa ściśle osobiste (art. 33 KRO).

Wyrok, notariusz albo sąd

Podziału majątku można dokonać na trzy sposoby, a wybór zależy głównie od tego, czy się dogadujecie.

1. W wyroku rozwodowymSąd może podzielić majątek już w sprawie o rozwód (art. 58 § 3 KRO), ale tylko gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki, czyli w praktyce przy zgodzie co do podziału. Przy sporze sąd rozwodowy podziału nie przeprowadza.
2. U notariusza (umownie)Gdy jesteście zgodni, podział można zawrzeć umownie. Jeśli w majątku jest nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego. Szybko, zwykle jedna wizyta.
3. W sądzie (przy sporze)Gdy zgody nie ma, podział przeprowadza sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym (art. 566-567 KPC). Sąd ustala skład i wartość majątku, zwykle z pomocą biegłego, i orzeka o podziale oraz spłatach.

Podziału można żądać już po ustaniu wspólności, a ta ustaje m.in. z chwilą rozwodu albo wcześniej, przez rozdzielność majątkową (intercyza albo ustanowienie przez sąd). Podział przed rozwodem jest możliwy po wprowadzeniu rozdzielności.

Który sąd we Wrocławiu

Sprawę o podział majątku wspólnego rozpoznaje sąd rejonowy miejsca położenia majątku (art. 566 KPC). Gdy głównym składnikiem jest mieszkanie, decyduje miejsce jego położenia, a nie to, gdzie teraz mieszkacie. We Wrocławiu działają trzy sądy rejonowe.

Mieszkanie i spłata

Najczęstszy problem to jedno mieszkanie i dwoje byłych małżonków. Prawo zna trzy sposoby, takie same jak przy dziale spadku (przez odesłanie z art. 46 KRO i art. 567 § 3 KPC):

1. Podział fizycznyMożliwy rzadko, tylko gdy da się wydzielić samodzielne lokale. Przy jednym mieszkaniu zwykle odpada.
2. Przyznanie jednemu ze spłatą drugiegoNajczęstsze rozwiązanie. Jedno z małżonków przejmuje mieszkanie i spłaca drugie według wartości rynkowej. Sąd może rozłożyć spłatę na raty, na okres do 10 lat (art. 212 § 3 KC).
3. Sprzedaż i podział sumyGdy nikt nie chce albo nie może przejąć mieszkania. Sprzedaż licytacyjna bywa znacznie poniżej wartości rynkowej, więc to zwykle najgorszy finansowo wariant.

Spłatę liczy się od wartości rynkowej, którą w sądzie ustala biegły rzeczoznawca. Przy mieszkaniu wartym 800 000 zł i równych udziałach ten, kto je przejmuje, spłaca drugiego kwotą 400 000 zł. Jeśli mieszkanie jest obciążone kredytem, sprawa się komplikuje, bo sam podział nie zwalnia żadnego z małżonków wobec banku.

Równe czy nierówne udziały

Zasadą są równe udziały obojga w majątku wspólnym, niezależnie od tego, kto ile zarabiał (art. 43 § 1 KRO). Prowadzenie domu i opieka nad dziećmi liczą się tak samo jak zarobki.

Nierówne udziały, wyjątek

Na żądanie jednego z małżonków sąd może ustalić nierówne udziały, ale tylko z ważnych powodów i z uwzględnieniem stopnia przyczynienia się do powstania majątku (art. 43 § 2 KRO). To wyjątek, który trzeba udowodnić. Sam fakt wyższych zarobków nie wystarcza, liczy się np. trwonienie majątku albo rażące zaniedbanie obowiązków rodzinnych.

Rozliczenie nakładów

Jeśli z majątku osobistego sfinansowano majątek wspólny (albo odwrotnie), na przykład wkład sprzed małżeństwa albo darowizna od rodziców na wspólne mieszkanie, można żądać rozliczenia nakładów (art. 45 KRO). Kierunek ma znaczenie: nakłady z majątku osobistego na wspólny sąd rozliczy tylko na żądanie, a nakłady z majątku wspólnego na osobisty ustala z urzędu (uchwała SN z 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07). W obu wypadkach trzeba je udowodnić: pokazać źródło pieniędzy i ich przeznaczenie.

Ile kosztuje i podatki

Przy sporze dochodzą kolejne zaliczki i wynagrodzenie pełnomocnika, a koszty sąd rozlicza w orzeczeniu końcowym.

Sprawdź właściwy sąd

Zanim złożysz wniosek, ustal, do którego sądu rejonowego trafi sprawa. Decyduje miejsce położenia majątku, najczęściej mieszkania.

Kiedy naprawdę warto mieć prawnika

Zgodny podział bez nieruchomości można przeprowadzić samodzielnie. Reprezentacja waży, gdy stawka rośnie:

1. Mieszkanie, dom, kredytKto przejmuje nieruchomość, jak liczona jest spłata, co z kredytem wobec banku. Tu różnice idą w setki tysięcy.
2. Wycena i operat biegłegoWartość z operatu wprost wyznacza spłatę. Operat można kwestionować zarzutami i wnioskiem o opinię uzupełniającą.
3. Nierówne udziały i nakładyŻądanie nierównych udziałów (art. 43 § 2 KRO) i rozliczenie nakładów (art. 45 KRO) trzeba zgłosić i udowodnić. Łatwo je przeoczyć.
4. Firma, udziały, działalność w majątkuPrzedsiębiorstwo, udziały w spółce czy działalność jednego z małżonków to najtrudniejsze wyceny i najczęstsze spory.

Prowadzę sprawy o podział majątku przed wrocławskimi sądami, od ustalenia składu majątku i wyceny, przez nierówne udziały i nakłady, po prawomocne postanowienie i rozliczenie spłat. Łączę to z prowadzeniem rozwodu i innych spraw rodzinnych.

Pytania