Poradniki procesowe · nr 4 · Wrocław, lipiec 2026
Rozwód zaczyna się od jednego pisma. Ten przewodnik pokazuje, do którego sądu trafia pozew z Wrocławia i okolic, co musi się w nim znaleźć, ile kosztuje (i kiedy sąd zwraca połowę opłaty), jak przebiega sprawa, co z dziećmi, alimentami i mieszkaniem, oraz kiedy zamiast rozwodu wybrać separację.
W tym przewodniku
Sąd orzeka rozwód, gdy rozkład pożycia jest zupełny i trwały (art. 56 § 1 KRO). Przez tę bramę musi przejść każdy pozew, także zgodny.
Zupełność oznacza, że ustały wszystkie trzy więzi małżeńskie: uczuciowa, fizyczna i gospodarcza. Trwałość, że powrót do wspólnego życia nie jest już realny. Na rozprawie sąd zapyta o to wprost, nawet gdy oboje zgodnie chcecie rozwodu, dlatego warto umieć wskazać, od kiedy i dlaczego więzi ustały.
Kodeks zna też przesłanki negatywne (art. 56 § 2 i § 3 KRO). Rozwód nie zostanie orzeczony, jeżeli ucierpiałoby przez niego dobro wspólnych małoletnich dzieci albo byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Nie może go też co do zasady żądać małżonek wyłącznie winny rozkładu, chyba że drugi wyrazi zgodę albo jego odmowa byłaby w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia.
Wspólny adres to nie przeszkoda
Mieszkanie pod jednym dachem nie wyklucza rozwodu. Liczy się to, czy prowadzicie osobne życie i osobne gospodarstwa, a nie meldunek. To częsta sytuacja przy wspólnym kredycie.
W wyroku sąd orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Na zgodne żądanie obojga zaniecha orzekania o winie i wtedy skutki są takie, jakby żadne z was winy nie ponosiło (art. 57 KRO). Ten wybór ustawia całą sprawę.
| Kryterium | Bez orzekania o winie | Z orzekaniem o winie |
|---|---|---|
| Czas | często jedna rozprawa | świadkowie, dowody, zwykle lata |
| Opłata | 600 zł, sąd zwraca 300 zł | 600 zł, bez zwrotu |
| Alimenty na małżonka | tylko przy niedostatku | przy wyłącznej winie także za istotne pogorszenie sytuacji |
Wyłączna wina drugiego małżonka otwiera szerszą podstawę alimentów (o tym w części VII), bywa też ważna dla poczucia sprawiedliwości. Kosztuje jednak czas i dowody: zdrady, przemocy, porzucenia czy uzależnienia nie wystarczy opisać, trzeba je wykazać.
Czego wina nie zmienia
Wbrew popularnemu mitowi orzeczenie o winie nie wpływa na podział majątku, władzę rodzicielską ani kontakty z dziećmi. O tych kwestiach sąd rozstrzyga według innych kryteriów.
Sprawy o rozwód rozpoznaje sąd okręgowy, nie rejonowy. To pierwszy błąd, który zdarza się osobom składającym pozew samodzielnie. Dla Wrocławia i okolic właściwy jest:
| Sąd | Dane |
|---|---|
| Sąd Okręgowy we Wrocławiu | XIII Wydział Cywilny Rodzinny (rozwody i separacje) |
| Adres | ul. Sądowa 1, 50-046 Wrocław |
| Obszar | Wrocław (wszystkie trzy sądy rejonowe) oraz powiaty: milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski i wrocławski |
O właściwości miejscowej decyduje ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z was nadal tam mieszka lub zwykle przebywa. Gdy tej podstawy nie ma, pozew składa się według miejsca zamieszkania pozwanego, a w ostateczności powoda (art. 41 KPC). Jeśli więc mieszkaliście razem we Wrocławiu i jedno z was wciąż tu mieszka, sprawa trafi na ul. Sądową, nawet gdy drugie wyprowadziło się na drugi koniec Polski.
Oboje za granicą?
Gdy żadna z podstaw właściwości nie zachodzi, na przykład oboje mieszkacie za granicą, sąd właściwy oznacza Sąd Najwyższy. W sprawach transgranicznych dochodzą przepisy unijne, warto to skonsultować przed złożeniem pozwu.
Pozew o rozwód to pismo procesowe o ustawowych wymogach (art. 187 KPC). Braki formalne oznaczają wezwanie do uzupełnienia i stracone tygodnie, dlatego warto skompletować go dobrze za pierwszym razem.
Do pozwu dołącza się skrócony odpis aktu małżeństwa (z dowolnego USC, opłata skarbowa 22 zł), przy wspólnych małoletnich dzieciach skrócone odpisy aktów urodzenia, potwierdzenie opłaty sądowej 600 zł, a przy żądaniu alimentów zaświadczenie o dochodach. Całość składa się w dwóch egzemplarzach (oryginał dla sądu i odpis dla drugiej strony), w biurze podawczym albo listem poleconym.
| Pozycja | Koszt |
|---|---|
| Opłata sądowa od pozwu | 600 zł (art. 26 u.k.s.c.) |
| Zwrot przy braku orzekania o winie | 300 zł zwraca sąd z urzędu po prawomocnym wyroku (art. 79 u.k.s.c.) |
| Opłata skarbowa od pełnomocnictwa | 17 zł (gdy działa pełnomocnik) |
| Mediacja ze skierowania sądu | 150 zł pierwsze posiedzenie, 100 zł każde kolejne, łącznie do 450 zł |
| Zabezpieczenie alimentów | we wniosku zawartym w pozwie bez dodatkowej opłaty; zgłaszane później 100 zł |
Do tego dochodzi ewentualne wynagrodzenie pełnomocnika, ustalane umownie i zależne od tego, czy sprawa jest zgodna, czy sporna. Osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych (oświadczenie o stanie rodzinnym i majątku składa się z pozwem). O kosztach procesu sąd rozstrzyga w wyroku; przy rozwodzie bez orzekania o winie zwykle znoszą się wzajemnie.
Ile to trwa? Zgodny rozwód bez małoletnich dzieci to często jedna rozprawa i w praktyce kilka miesięcy od złożenia pozwu, licząc z oczekiwaniem na termin. Sporny rozwód z winą, świadkami i opinią OZSS realnie trwa od roku do dwóch, trzech lat. Stan sprawy można śledzić online w Portalu Informacyjnym sądów.
O komforcie życia w trakcie rozwodu decyduje nie wyrok, tylko zabezpieczenie: alimenty i kontakty na czas procesu. Pierwsze tygodnie po złożeniu pozwu ustawiają całą sprawę.
r.pr. Bartosz Stasik
Kwotę alimentów na dziecko wpisuje się już w pozwie. Zanim ją wskażesz, sprawdź orientacyjne widełki dla Waszych dochodów i potrzeb dziecka.
Bezpłatny kalkulator pokaże orientacyjny przedział alimentów na dziecko. Bez logowania, wynik liczy się w Twojej przeglądarce.
Otwórz kalkulator alimentów →Wyrok rozwodowy rozstrzyga o całej rodzinie, nie tylko o samym małżeństwie. Przy wspólnych małoletnich dzieciach sąd obowiązkowo orzeka o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na dzieci (art. 58 § 1 KRO). Zgodne, pisemne porozumienie rodzicielskie bardzo upraszcza tę część sprawy; na zgodny wniosek sąd może też nie orzekać o kontaktach.
Po rozwodzie małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego, może żądać alimentów, gdy znajdzie się w niedostatku (art. 60 § 1 KRO). Od małżonka wyłącznie winnego można żądać więcej: wystarczy, że rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej, bez niedostatku (art. 60 § 2 KRO). Obowiązek wygasa z chwilą nowego małżeństwa uprawnionego, a wobec zobowiązanego, który winny nie jest, co do zasady po pięciu latach od rozwodu.
Jeżeli mieszkacie razem, sąd w wyroku określa sposób korzystania ze wspólnego mieszkania na czas po rozwodzie (art. 58 § 2 KRO). Sam podział majątku to co do zasady osobna sprawa: w wyroku rozwodowym sąd przeprowadzi go tylko przy pełnej zgodzie (art. 58 § 3 KRO). Jak wygląda podział mieszkania, spłaty i nierówne udziały, opisuję krok po kroku w przewodniku o podziale majątku po rozwodzie we Wrocławiu.
Separacja daje większość skutków rozwodu (rozdzielność majątkowa, ustanie dziedziczenia ustawowego), ale małżeństwo formalnie trwa: nie można zawrzeć nowego związku, a na zgodny wniosek sąd może separację znieść. Wymaga tylko zupełnego rozkładu pożycia, bez przesłanki trwałości, więc bywa wyborem, gdy rozstanie ma charakter próby albo sprzeciwiają się mu względy religijne.
Sporna separacja to pozew do tego samego XIII Wydziału SO we Wrocławiu z opłatą 600 zł. Jeżeli nie macie wspólnych małoletnich dzieci i oboje chcecie separacji, wystarczy zgodny wniosek rozpoznawany w postępowaniu nieprocesowym, z opłatą 100 zł.
Zgodny rozwód bez dzieci i bez majątku można przeprowadzić samodzielnie. Pełnomocnik zaczyna ważyć, gdy rośnie stawka:
Prowadzę sprawy rozwodowe przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu, od strategii i pozwu, przez zabezpieczenia, po prawomocny wyrok i apelację. Szczegóły oferty znajdziesz na stronie rozwód Wrocław, a pozostałe sprawy rodzinne, alimenty, władzę i kontakty, opisuję w prawie rodzinnym.
Rozwód we Wrocławiu?
Strategia (wina, dzieci, zabezpieczenia), pozew albo odpowiedź na pozew, reprezentacja przed SO we Wrocławiu do prawomocnego wyroku. Opisz w dwóch zdaniach sytuację albo zadzwoń: 605 416 025.
Konsultacja 250 zł, bez limitu czasu, także online w całej Polsce. Wolisz Calendly? Umów termin. Tajemnica zawodowa obowiązuje od pierwszej wiadomości.
Zobacz też