Wyrok NSA o B2B: kogo dotyczy, a kogo nie

Krótka odpowiedź: to nie jest wyrok o każdym B2B

Wyrok, o którym napisała Wyborcza, zapadł w sprawie jednego wniosku o interpretację podatkową. Złożył go członek zarządu spółki z branży nieruchomości. Chciał założyć jednoosobową firmę i wystawiać z niej faktury spółkom ze swojej grupy za czynności, z których składa się kierowanie spółką: reprezentowanie jej, podpisywanie umów, powoływanie prokurentów, zatrudnianie i zwalnianie ludzi. Skarbówka uznała, że to w istocie umowa o zarządzanie, a nie usługa doradcza, więc ryczałt się nie należy. Sądy obu instancji przyznały jej rację.

Jeżeli pracujesz na B2B dla firmy, w której nie zasiadasz w zarządzie, nie masz udziałów i którą nie kierujesz, ten wyrok nie jest o Twojej umowie. Opiera się na przepisie o umowach o zarządzanie przedsiębiorstwem i kontraktach menedżerskich (art. 13 pkt 9 ustawy o PIT). Pisanie kodu, projektowanie albo doradzanie klientowi nie jest zarządzaniem jego przedsiębiorstwem.

Zostają składki z nagłówka. Interpretacja i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczą wyłącznie podatku dochodowego, o ZUS nie ma w nich ani słowa. Skąd więc składki i kogo mogą dotyczyć, wyjaśniam w części V.

Zwykłe B2B? Twój temat to reforma PIP, nie ten wyrok

Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może decyzją stwierdzić, że kontrakt B2B jest w rzeczywistości umową o pracę. To inny urząd, inne przepisy i inne kryteria niż w sprawie opisanej wyżej: liczą się podporządkowanie, miejsce i czas pracy oraz to, kto ponosi ryzyko. Jeśli nagłówek o składkach Cię zaniepokoił, to właśnie to pytanie dotyczy Twojej umowy.

Od wniosku o interpretację do NSA

W październiku 2021 r. członek zarządu spółki z o.o. działającej na rynku nieruchomości złożył wniosek o interpretację indywidualną. Funkcję w zarządzie pełnił na podstawie umowy o pracę. Planował założyć jednoosobową działalność i świadczyć z niej usługi jednej albo kilku spółkom celowym z tej samej grupy kapitałowej, której spółka matka jest notowana na giełdzie. Usługi miał wykonywać w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu tych spółek, na podstawie umów B2B. Od przychodu chciał płacić ryczałt 15%.

Miał też argument, który wydawał się rozstrzygający. Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur urzędu statystycznego potwierdził w opinii z 3 września 2021 r., że opisane usługi mieszczą się w grupowaniu PKWiU 70.22.1 „Usługi doradztwa związane z zarządzaniem”. Ustawa o ryczałcie przypisuje takim usługom stawkę 15%.

Na każdym etapie wynik był ten sam: przychód z takich umów B2B nie pochodzi z działalności gospodarczej, więc ryczałt w ogóle nie wchodzi w grę. Interpretacja jest opublikowana w bazie EUREKA Ministerstwa Finansów i ma tam status aktualnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu jawnym 19 sierpnia 2026 r. w składzie: T. Zborzyński (sprawozdawca), M. Jaśniewicz i P. Kowalski. Wyrok jest prawomocny. Sąd udostępnił na razie sentencję, a ustne motywy zrelacjonowała rp.pl: zakres działań podatnika wykracza poza doradztwo i jest typowy dla usług menedżerskich, co wyklucza ryczałt. Pełny wywód biorę z interpretacji i z wyroku WSA, które są dostępne w całości.

Co było w umowie B2B i dlaczego to przesądziło

Wniosek wymieniał czternaście czynności. Sprawę rozstrzygnęła ich treść, nie nazwa usługi ani kod statystyczny. Członek zarządu miał na B2B między innymi reprezentować spółkę przed organami, podpisywać w jej imieniu umowy i transakcje, powoływać prokurentów i pełnomocników, zatrudniać i zwalniać pracowników, przygotowywać plany i raporty dla wspólników, składać dokumenty do KRS i publikować ogłoszenia spółki. Na końcu listy stało doradzanie w tych samych sprawach i przygotowywanie strategii rozwoju.

Wystarczy zestawić te czynności z przepisami, żeby zobaczyć, skąd wziął się wynik.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej ujął to jednym zdaniem: taki zakres czynności wskazuje na „kierowniczą (decyzyjną)” rolę wnioskodawcy, przez co umowa jest „w swej istocie umową mającą charakter co najmniej podobny do umowy o zarządzanie”. Umowa, która każe członkowi zarządu wypełniać obowiązki członka zarządu, nie jest umową o doradztwo. To funkcja w zarządzie, do której dopisano fakturę.

Art. 13 pkt 9: najpierw źródło przychodu, potem stawka

Ustawa o PIT dzieli przychody na źródła i każde rozlicza według innych zasad. Działalność gospodarcza jest jednym źródłem, działalność wykonywana osobiście drugim. Ryczałt dotyczy tylko pierwszego: art. 9a ust. 1 ustawy o PIT pozwala go wybrać dla dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, a ustawa o ryczałcie obejmuje przychody z tej działalności (art. 6 ust. 1).

O tym, do którego źródła trafia umowa menedżera, przesądza art. 13 pkt 9 ustawy o PIT. Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody „uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej”. Końcówka tego przepisu odpowiada na pytanie o JDG. Założenie firmy i wystawienie faktury nie zmieniają źródła przychodu z kontraktu menedżerskiego.

Obok stoi art. 13 pkt 7, który obejmuje przychody osób należących do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych, niezależnie od sposobu ich powoływania. Dyrektor KIS powołał w tej sprawie oba punkty. WSA przypomniał dodatkowo wyrok NSA z 21 października 2020 r. (II FSK 1056/18), według którego to, że umowę zawarł przedsiębiorca, nie zmienia kwalifikacji przychodu.

Dlaczego nie pomogła opinia urzędu statystycznego? PKWiU służy do ustalenia stawki ryczałtu. Pytanie o stawkę pojawia się jednak dopiero wtedy, gdy przychód pochodzi z działalności gospodarczej. Dyrektor KIS klasyfikacji 70.22.1 nie podważył, zastrzegł nawet, że interpretacja jej nie ocenia. Uznał tylko, że przy takiej treści umowy przychód trafia do innego źródła. WSA dopowiedział, że działalność gospodarcza i źródło przychodu, jakim jest działalność gospodarcza, „nie są pojęciami tożsamymi”.

Skąd w nagłówku składki i tysiące

Sam tekst Wyborczej mówi o zaległym podatku, o składce zdrowotnej i o kontrolach skarbówki. Dokumenty z tej sprawy dotyczą wyłącznie podatku dochodowego. Składki na ubezpieczenia społeczne to osobny wątek, rozstrzygnięty już w 2015 r., i dotyczy on tej samej wąskiej grupy.

17 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę III UZP 2/15 i nadał jej moc zasady prawnej. Członek zarządu spółki akcyjnej, który zawarł z nią umowę o świadczenie usług zarządzania w ramach własnej działalności gospodarczej, podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej umowy, a nie z tytułu działalności (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Uzasadnienie mówi szerzej o członkach zarządu spółek kapitałowych. Składki liczy się wtedy od wynagrodzenia z kontraktu (art. 18 ust. 3), a nie od zadeklarowanej podstawy, jak u przedsiębiorcy, i rozlicza je spółka jako płatnik (art. 17 ust. 1).

To tłumaczy słowo „składki”. Kto zarządza spółką na fakturę, ma do sprawdzenia dwie rzeczy naraz: podatek i ubezpieczenia. Kto pracuje na B2B dla cudzej firmy i niczym w niej nie zarządza, nie ma w tej historii żadnej z nich.

A tysiące? Wyborcza cytuje eksperta, według którego wyrok ma znaczenie dla tysięcy osób, które są na B2B albo planują na nie przejść i chcą wykonywać usługi zakwestionowane przez sąd. To zdanie o ludziach w sytuacji bohatera tej sprawy. Nie o wszystkich samozatrudnionych.

Kogo skarbówka naprawdę kontroluje: ponad 2,1 mln zł z jednego urzędu

17 lipca 2026 r. Krajowa Administracja Skarbowa opublikowała komunikat o kontrolach, które w pierwszym półroczu 2026 r. przeprowadził Urząd Skarbowy Warszawa-Wawer u podatników z branży doradztwa, pośrednictwa i IT. Kontrolowani prowadzili jednoosobowe działalności na ryczałcie i świadczyli usługi, głównie doradcze, spółkom, w których byli wspólnikami albo pełnili funkcje w organach zarządzających. Urząd ustalił, że zakres usług pokrywał się z obowiązkami wynikającymi z tych funkcji, więc wynagrodzenie należało rozliczyć na zasadach właściwych dla działalności wykonywanej osobiście.

W komunikacie pada branża IT i to ona podgrzała nastroje. Wspólnym mianownikiem kontrolowanych nie była jednak branża, tylko powiązanie ze spółką: każdy z nich fakturował spółkę, w której miał udziały albo funkcję w organie.

Podatnicy zapłacili zaległy podatek dochodowy z odsetkami, łącznie 2 156 794 zł. Komunikat nie podaje liczby kontroli ani przepisów, ale oś jest ta sama co w interpretacji z 2022 r.: urząd porównuje usługę z obowiązkami, które podatnik i tak ma jako wspólnik albo członek zarządu. Gdy jedno pokrywa się z drugim, faktura niczego nie zmienia.

Do tego dochodzi obieg danych. Szef Krajowej Administracji Skarbowej udostępnia ZUS i Państwowej Inspekcji Pracy dane z deklaracji podatników i płatników (art. 299j Ordynacji podatkowej), a reforma PIP obowiązująca od 8 lipca 2026 r. rozbudowała współpracę tych urzędów. Szczegóły opisuję w przewodniku o kontroli PIP.

Kto zapłaci: spółka, członek zarządu, ZUS

Ta część dotyczy tylko osób, które fakturują spółkę za zarządzanie nią. Przy zwykłym B2B można ją pominąć. Kiedy urząd przekwalifikuje przychód, rachunek dzieli się między obie strony umowy, a ustawy mówią wprost, kto za co odpowiada.

1. Spółka jako płatnik podatkuSpółka, która wypłaca wynagrodzenie z kontraktu menedżerskiego, ma jako płatnik obowiązek pobierać zaliczki na podatek (art. 41 ust. 1 ustawy o PIT). Zwolnienie z poboru na podstawie oświadczenia, że usługa wchodzi w zakres działalności gospodarczej, dotyczy tylko art. 13 pkt 2 i 8, a nie pkt 9 (art. 41 ust. 2). Płatnik, który zaliczek nie pobrał, odpowiada za nie całym swoim majątkiem, a urząd orzeka to decyzją (art. 30 § 1, 3 i 4 Ordynacji podatkowej).
2. Członek zarządu jako podatnikPodatnik nie odpowiada za zaniżenie lub nieujawnienie przez płatnika podstawy opodatkowania do wysokości zaliczki, którą płatnik miał pobrać (art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej). Wyjątek z art. 30 § 5, gdy podatku nie pobrano z winy podatnika, w tej sytuacji nie działa (art. 26a § 2). Podatek ponad kwotę zaliczki obciąża jednak podatnika, a od zaległości biegną odsetki za zwłokę (art. 53 § 1). W kontrolach opisanych w komunikacie KAS zaległy podatek z odsetkami zapłacili właśnie podatnicy.
3. ZUS: składki od kontraktu rozlicza spółkaWedług uchwały III UZP 2/15 tytułem do ubezpieczeń członka zarządu jest kontrakt, więc do ubezpieczeń zgłasza go i składki rozlicza spółka jako płatnik (art. 4 pkt 2 lit. a i art. 17 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Należności z tytułu składek przedawniają się po 5 latach od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 24 ust. 4). Osobny przepis dotyczy członków zarządu zatrudnionych w tej samej spółce na etacie: za pracownika uważa się także osobę, która wykonuje umowę o świadczenie usług zawartą z własnym pracodawcą albo na jego rzecz (art. 8 ust. 2a).

Jak daleko wstecz sięga urząd skarbowy? Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Podatek dochodowy za 2021 r., płatny w 2022 r., przedawnia się więc z końcem 2027 r. Bieg tego terminu zawiesza między innymi wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli dotyczy ono niezapłaconego podatku (art. 70 § 6 pkt 1).

Usługa czy zarząd: sześć pytań do umowy

Prawo nie zabrania członkowi zarządu świadczenia usług własnej spółce. Nie pozwala natomiast nazwać funkcji w zarządzie usługą i rozliczyć jej jak działalności gospodarczej. Granicę wyznaczają treść umowy i to, jak współpraca wygląda na co dzień, bo w kontroli urząd porównuje jedno z drugim.

1. Czy zakres usług powtarza zadania zarządu?Reprezentacja, podpisywanie umów w imieniu spółki, prokura, zatrudnianie ludzi, sprawozdania dla wspólników. Wpisane do umowy B2B przesądziły o wyniku sprawy opisanej wyżej.
2. Czy umowa odsyła do funkcji w zarządzie?Zapisy w rodzaju „wypełnianie innych obowiązków przypisanych członkom zarządu” albo „w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu” to gotowy materiał dla urzędu. We wniosku z 2021 r. znalazły się oba.
3. Czy usługa ma własny przedmiot i rezultat?Ekspertyzę, projekt albo wdrożenie z określonym zakresem i odbiorem łatwiej odróżnić od kierowania spółką niż ogólne „doradzanie w sprawach spółki”, które nie ma przedmiotu ani miernika.
4. Za co spółka płaci?Stała miesięczna kwota, niezależna od wykonanych prac, wygląda jak wynagrodzenie za funkcję. Rozliczenie za konkretne prace, z ich opisem, pokazuje usługę.
5. Kto decyduje w praktyce?Jeżeli decyzje opisane w umowie B2B zapadają uchwałą zarządu albo podpisem członka zarządu w imieniu spółki, umowa nie ma własnej treści. Dowodem bywają uchwały, pełnomocnictwa, korespondencja i protokoły.
6. Kto podpisał umowę po stronie spółki?W umowie między spółką z o.o. a członkiem zarządu spółkę reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników (art. 210 § 1 KSH). Gdy jedyny wspólnik jest zarazem jedynym członkiem zarządu, umowa z nim wymaga formy aktu notarialnego (art. 210 § 2 KSH). Umowa zawarta z pominięciem tych zasad ma wadę, która z podatkami nie ma nic wspólnego.

Sam kod PKWiU, opinia urzędu statystycznego ani nazwa usługi na fakturze tego nie zmienią. Sprawa z 2021 r. miała po swojej stronie całą formę i przegrała na treści.

Pytania