Ogłoszenie testamentu i jak sprawdzić, czy jest testament

Co oznacza ogłoszenie testamentu

Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy (art. 649 § 1 KPC). O terminie nikogo się nie zawiadamia, ale osoby zainteresowane mogą przy tym być (art. 649 § 2 KPC). Zawiadomienie przychodzi po fakcie, do osób, których testament dotyczy (art. 652 KPC).

Protokół otwarcia i ogłoszenia nie rozstrzyga, czy testament jest ważny ani kto dziedziczy. To ustala dopiero postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 1 KC). Co zawiadomienie oznacza dla Ciebie, zależy od tego, kim jesteś dla zmarłego i co testament mówi o Tobie.

1. Testament powołuje Cię do spadkuMasz sześć miesięcy na decyzję o przyjęciu albo odrzuceniu spadku (art. 1015 § 1 KC), a przy długach ta decyzja waży najwięcej. Więcej w poradniku o odrzuceniu spadku.
2. Testament Cię pominąłDziecko, małżonek albo rodzic zmarłego może mieć roszczenie o zachowek od spadkobiercy.
3. Masz wątpliwości co do testamentuNieważność testamentu i wada formy to różne zarzuty, a termin zależy od rodzaju wady. Wynik zależy od dowodów, zobacz jak podważyć testament.
4. Testamentów jest kilkaNowszy testament odwołuje starszy w tym, czego nie da się pogodzić (art. 947 KC).

Czy jest testament i czego rejestry nie pokażą

Nie ma jednego urzędu, który zna wszystkie testamenty. Testament napisany ręcznie może leżeć w szufladzie u kogoś z rodziny. Każde z miejsc poniżej pokazuje tylko część prawdy.

1. Notarialny Rejestr Testamentów nie zna testamentów z szufladyWpis jest dobrowolny i obejmuje tylko testamenty, które przeszły przez notariusza. Rejestr nie zawiera treści testamentu, a brak wpisu nie znaczy, że testamentu nie ma.
2. Rejestr Spadkowy pokazuje tylko to, co już przeprowadzonoSą w nim postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i akty poświadczenia dziedziczenia, a starszych spraw może w nim nie być.
3. Testament z szuflady ujawnia zwykle sprawa spadkowaSąd spadku z urzędu bada, czy zmarły zostawił testament, i wzywa do jego złożenia osobę, u której testament prawdopodobnie jest (art. 670 § 1 KPC). Więcej w poradniku o wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
4. Zapewnienie spadkowe i protokół dziedziczeniaW sądzie i u notariusza uczestnicy oświadczają, co wiedzą o testamentach zmarłego, pod odpowiedzialnością karną (art. 671 § 2 i 3 KPC, art. 95c Prawa o notariacie).
5. Osoba, która ma testament, musi go złożyćObowiązek złożenia testamentu wynika z ustawy (art. 646 § 1 KPC), a umyślne ukrycie testamentu to podstawa do uznania za niegodnego dziedziczenia (art. 928 § 1 pkt 3 KC).

Które terminy zaczynają biec

Po śmierci spadkodawcy i po ogłoszeniu testamentu biegnie kilka terminów naraz i każdy liczy się od innego zdarzenia: od dowiedzenia się o tytule powołania, od ogłoszenia testamentu, od otwarcia spadku albo od dowiedzenia się o przyczynie nieważności czy niegodności. Biegną równolegle, a najkrótszy, sześć miesięcy na przyjęcie albo odrzucenie spadku (art. 1015 § 1 KC), decyduje przy długach.

Który z nich dotyczy Ciebie i kiedy mija, zależy od tego, kim jesteś dla zmarłego, czego żądasz i od kogo. Gdy postanowienie o nabyciu spadku już zapadło, a testament wyszedł później, sprawa jest trudniejsza. Więcej w poradniku stwierdzenie nabycia spadku i co dalej.

Ile kosztuje otwarcie testamentu

Samo otwarcie i ogłoszenie testamentu jest tanie: w sądzie bez opłaty od wniosku (art. 95 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c.), u notariusza od 5 listopada 2026 r. najwyżej 100 zł netto taksy. Drogo kosztuje dopiero przegapiony termin albo spór o testament.

Pułapki przy testamencie

1. Czekanie z zachowkiem na sprawę spadkowąPięć lat na zachowek od spadkobiercy z testamentu liczy się od ogłoszenia testamentu, a nie od postanowienia o nabyciu spadku (art. 1007 § 1 KC).
2. Testament w szufladzie zamiast w sądzieNotariusz odmówi aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli wyjdzie na jaw testament, którego nie otwarto albo nie ogłoszono (art. 95e § 2 pkt 2 Prawa o notariacie). Zatrzymanie testamentu blokuje więc całą rodzinę i grozi odpowiedzialnością za szkodę (art. 646 § 2 KPC).
3. Sprawa spadkowa na podstawie starszego testamentuNowszy testament odwołuje starszy w tym, czego nie da się pogodzić (art. 947 KC). Jeśli wyjdzie dopiero po postanowieniu, zmiana jest możliwa, ale uczestnik pierwszej sprawy ma na nią tylko rok (art. 679 § 1 KPC).

Jeśli dostałeś zawiadomienie i nie wiesz, który termin dotyczy Ciebie, jedna konsultacja porządkuje sprawę: co robisz, do kiedy i czy walczyć o testament, czy o zachowek.

Pytania